Duurzaam datamanagement: verschil tussen versies
Uit SIIA Wiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen
Nieuwe pagina aangemaakt met 'Category:Verduurzaam de IT Category:Duurzaam Datamanagement [https://coalitieduurzamedigitalisering.nl/sustainable-data-management-implementing-a-sustainable-data-strategy-across-the-data-lifecycle/ Sustainable Data Management ]' |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
| Regel 2: | Regel 2: | ||
[[Category:Duurzaam Datamanagement]] | [[Category:Duurzaam Datamanagement]] | ||
[https://coalitieduurzamedigitalisering.nl/sustainable-data-management-implementing-a-sustainable-data-strategy-across-the-data-lifecycle/ Sustainable Data Management ] | [https://coalitieduurzamedigitalisering.nl/sustainable-data-management-implementing-a-sustainable-data-strategy-across-the-data-lifecycle/ Sustainable Data Management ] | ||
= Implementing a Sustainable Data Strategy Across the Data Lifecycle = | |||
== Korte introductie == | |||
Dit rapport, ontwikkeld onder de paraplu van het *Nederlands Centrum voor Dataclassificatie (NCDD)*, beschrijft hoe organisaties hun volledige datalevenscyclus – van **Plan** tot **Dispose** – kunnen verduurzamen. Centraal staat het principe **“Sustainability by Design”**: koppel elk datapunt aan duidelijke doelstellingen, voorkom overbodige kopieën en minimaliseer energie- en materiaalverbruik. :contentReference[oaicite:0]{index=0} | |||
== Belangrijkste bevindingen == | |||
* **Strategische urgentie** – Duurzaam datamanagement is een bestuursprioriteit én cultuurverandering; 2,5 % van de mondiale CO₂-uitstoot komt al uit datacenters. :contentReference[oaicite:1]{index=1} | |||
* **DMBoK-fasering als kapstok** – Voor elke fase (Plan, Design, Create, Store, Use, Enhance, Dispose) zijn concrete, meetbare maatregelen gedefinieerd. | |||
* **Plan & Design** | |||
* Bewustwording van energie-impact; stimuleer “Single Version of the Truth”. | |||
* Voer **data-compressie, deduplicatie, storage-tiering** en **zero-copy cloning** standaard in. | |||
* **Create** – Geef de voorkeur aan gestructureerde data (JSON/XML) en verwijder niet-bruikbare ongestructureerde bronbestanden. | |||
* **Store** – Kies het _best-fit_ opslagmechanisme (relationeel, NoSQL, graph…), pas automatische tiering en compressie _at rest_ toe en beoordeel locaties op groene energie. | |||
* **Use** – | |||
* **Compressie in transit** en verwerken **alleen** de gevraagde data. | |||
* Pas **green-coding-praktijken** en geoptimaliseerde zoekalgoritmen toe. | |||
* **Enhance** – Werp oude versies weg of bewaar alleen delta’s; hanteer verschillende retentietijden voor actueel versus historisch detail. | |||
* **Dispose** – Veranker duurzame retentieregels in governance, automatiseer opschoning en organiseer periodieke “digital clean-up-dagen”. | |||
== Belangrijkste figuren en tabellen == | |||
=== Figuur 1 – Duurzame DMBoK-levenscyclus === | |||
[[Bestand:DMBoK_Lifecycle_Sustainability.png|centraal|600px|thumb|Overzicht van de zeven fasen met bijbehorende verduurzamingsmaatregelen.]] | |||
=== Tabel 1 – Vergelijking opslagmechanismen === | |||
{| class="wikitable" | |||
! Mechanisme !! Datacomplexiteit !! Schaalbaarheid !! Flexibiliteit !! Typische queries | |||
|- | |||
| Relationele (SQL) DB || Gestructureerd || ↑ || Schema-vast || ACID, joins | |||
|- | |||
| NoSQL (alg.) || Variabel || ↑↑ || Schema-vrij || Key/value, document, kolom | |||
|- | |||
| Object-oriented DB || Complexe objecten || ↑ || Object-flexibel || Object-queries | |||
|- | |||
| Key-value store || Simpel || ↑↑ || Beperkt || Snelle key-look-ups | |||
|- | |||
| Document store || Semi-gestructureerd || ↑↑ || Schema-vrij || Aggregaties | |||
|- | |||
| Graph DB || Relaties/netwerken || ↑ || Schema-vrij || Traversals | |||
|} | |||
=== Tabel 2 – Storage-tiering en beste praktijken === | |||
{| class="wikitable" | |||
! Datacategorie !! Beschrijving !! Beste praktijk | |||
|- | |||
| Hot data || Veel geraadpleegd, mission-critical || SSD/Flash; RAID-bescherming | |||
|- | |||
| Warm data || Regelmatig geraadpleegd || Langzamere SSD/HDD; RAID | |||
|- | |||
| Cold data || Zelden geraadpleegd || HDD/MAID/tape; compressie | |||
|- | |||
| Archive data || Compliance/long-term || Tape of cloud-archive; lange retentie | |||
|} | |||
=== Figuur 2 – Energie-impact van AI-training === | |||
[[Bestand:AI_Energy_Costs_Graph.png|centraal|600px|thumb|Extrapolatie van het energieverbruik bij training van grote taalmodellen.]] | |||
== Referenties == | |||
<references/> | |||
Versie van 19 jun 2025 17:54
Implementing a Sustainable Data Strategy Across the Data Lifecycle
Korte introductie
Dit rapport, ontwikkeld onder de paraplu van het *Nederlands Centrum voor Dataclassificatie (NCDD)*, beschrijft hoe organisaties hun volledige datalevenscyclus – van **Plan** tot **Dispose** – kunnen verduurzamen. Centraal staat het principe **“Sustainability by Design”**: koppel elk datapunt aan duidelijke doelstellingen, voorkom overbodige kopieën en minimaliseer energie- en materiaalverbruik. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Belangrijkste bevindingen
- **Strategische urgentie** – Duurzaam datamanagement is een bestuursprioriteit én cultuurverandering; 2,5 % van de mondiale CO₂-uitstoot komt al uit datacenters. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
- **DMBoK-fasering als kapstok** – Voor elke fase (Plan, Design, Create, Store, Use, Enhance, Dispose) zijn concrete, meetbare maatregelen gedefinieerd.
- **Plan & Design**
* Bewustwording van energie-impact; stimuleer “Single Version of the Truth”. * Voer **data-compressie, deduplicatie, storage-tiering** en **zero-copy cloning** standaard in.
- **Create** – Geef de voorkeur aan gestructureerde data (JSON/XML) en verwijder niet-bruikbare ongestructureerde bronbestanden.
- **Store** – Kies het _best-fit_ opslagmechanisme (relationeel, NoSQL, graph…), pas automatische tiering en compressie _at rest_ toe en beoordeel locaties op groene energie.
- **Use** –
* **Compressie in transit** en verwerken **alleen** de gevraagde data. * Pas **green-coding-praktijken** en geoptimaliseerde zoekalgoritmen toe.
- **Enhance** – Werp oude versies weg of bewaar alleen delta’s; hanteer verschillende retentietijden voor actueel versus historisch detail.
- **Dispose** – Veranker duurzame retentieregels in governance, automatiseer opschoning en organiseer periodieke “digital clean-up-dagen”.
Belangrijkste figuren en tabellen
Figuur 1 – Duurzame DMBoK-levenscyclus
Tabel 1 – Vergelijking opslagmechanismen
| Mechanisme | Datacomplexiteit | Schaalbaarheid | Flexibiliteit | Typische queries |
|---|---|---|---|---|
| Relationele (SQL) DB | Gestructureerd | ↑ | Schema-vast | ACID, joins |
| NoSQL (alg.) | Variabel | ↑↑ | Schema-vrij | Key/value, document, kolom |
| Object-oriented DB | Complexe objecten | ↑ | Object-flexibel | Object-queries |
| Key-value store | Simpel | ↑↑ | Beperkt | Snelle key-look-ups |
| Document store | Semi-gestructureerd | ↑↑ | Schema-vrij | Aggregaties |
| Graph DB | Relaties/netwerken | ↑ | Schema-vrij | Traversals |
Tabel 2 – Storage-tiering en beste praktijken
| Datacategorie | Beschrijving | Beste praktijk |
|---|---|---|
| Hot data | Veel geraadpleegd, mission-critical | SSD/Flash; RAID-bescherming |
| Warm data | Regelmatig geraadpleegd | Langzamere SSD/HDD; RAID |
| Cold data | Zelden geraadpleegd | HDD/MAID/tape; compressie |
| Archive data | Compliance/long-term | Tape of cloud-archive; lange retentie |
Figuur 2 – Energie-impact van AI-training
Referenties
<references/>