Duurzaam datamanagement

Uit SIIA Wiki
Versie door Jelle (overleg | bijdragen) op 19 jun 2025 om 17:54
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Sustainable Data Management


Implementing a Sustainable Data Strategy Across the Data Lifecycle

Korte introductie

Dit rapport, ontwikkeld onder de paraplu van het *Nederlands Centrum voor Dataclassificatie (NCDD)*, beschrijft hoe organisaties hun volledige datalevenscyclus – van **Plan** tot **Dispose** – kunnen verduurzamen. Centraal staat het principe **“Sustainability by Design”**: koppel elk datapunt aan duidelijke doelstellingen, voorkom overbodige kopieën en minimaliseer energie- en materiaalverbruik. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Belangrijkste bevindingen

  • **Strategische urgentie** – Duurzaam datamanagement is een bestuurs­prioriteit én cultuurverandering; 2,5 % van de mondiale CO₂-uitstoot komt al uit datacenters. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
  • **DMBoK-fasering als kapstok** – Voor elke fase (Plan, Design, Create, Store, Use, Enhance, Dispose) zijn concrete, meetbare maatregelen gedefinieerd.
  • **Plan & Design**
 * Bewustwording van energie-impact; stimuleer “Single Version of the Truth”.  
 * Voer **data-compressie, deduplicatie, storage-tiering** en **zero-copy cloning** standaard in.  
  • **Create** – Geef de voorkeur aan gestructureerde data (JSON/XML) en verwijder niet-bruikbare ongestructureerde bronbestanden.
  • **Store** – Kies het _best-fit_ opslag­mechanisme (relationeel, NoSQL, graph…), pas automatische tiering en compressie _at rest_ toe en beoordeel locaties op groene energie.
  • **Use** –
 * **Compressie in transit** en verwerken **alleen** de gevraagde data.  
 * Pas **green-coding-praktijken** en geoptimaliseerde zoek­algoritmen toe.  
  • **Enhance** – Werp oude versies weg of bewaar alleen delta’s; hanteer verschillende retentie­tijden voor actueel versus historisch detail.
  • **Dispose** – Veranker duurzame retentie­regels in governance, automatiseer opschoning en organiseer periodieke “digital clean-up-dagen”.

Belangrijkste figuren en tabellen

Figuur 1 – Duurzame DMBoK-levenscyclus

Bestand:DMBoK Lifecycle Sustainability.png
Overzicht van de zeven fasen met bijbehorende verduurzamings­maatregelen.

Tabel 1 – Vergelijking opslag­mechanismen

Mechanisme Datacomplexiteit Schaalbaarheid Flexibiliteit Typische queries
Relationele (SQL) DB Gestructureerd Schema-vast ACID, joins
NoSQL (alg.) Variabel ↑↑ Schema-vrij Key/value, document, kolom
Object-oriented DB Complexe objecten Object-flexibel Object-queries
Key-value store Simpel ↑↑ Beperkt Snelle key-look-ups
Document store Semi-gestructureerd ↑↑ Schema-vrij Aggregaties
Graph DB Relaties/netwerken Schema-vrij Traversals

Tabel 2 – Storage-tiering en beste praktijken

Datacategorie Beschrijving Beste praktijk
Hot data Veel geraadpleegd, mission-critical SSD/Flash; RAID-bescherming
Warm data Regelmatig geraadpleegd Langzamere SSD/HDD; RAID
Cold data Zelden geraadpleegd HDD/MAID/tape; compressie
Archive data Compliance/long-term Tape of cloud-archive; lange retentie

Figuur 2 – Energie-impact van AI-training

Bestand:AI Energy Costs Graph.png
Extrapolatie van het energie­verbruik bij training van grote taal­modellen.

Referenties

<references/>